2-111

कृत्वा कृत्यविदस्तीर्थेष्वन्तः प्रणिधयः पदम् ।
विदाङ्कुर्वन्तु महतस्तलं विद्विषदम्भसः ।।

Vocabulary (mostly from Monier Williams online dictionary and Apte’s dictionary)

TODO

पदच्छेदः

कृत्वा कृत्यविदः तीर्थेषु अन्तः प्रणिधयः पदम् विदाङ्कुर्वन्तु महतः तलम् विद्विषदम्भसः

आकाङ्क्षा

प्रणिधयः तलं विदाङ्कुर्वन्तु ।
कस्य? विद्विषदम्भसः
विद्विषदम्भसः कथं भूतस्य? महतः
किं कृत्वा? कृत्वा
किम्? पदम्
कुत्र? अन्तः
केषु? तीर्थेषु
प्रणिधयः कथं भूताः? कृत्यविदः

Rearrange words so that the meaning is clearer:

कृत्यविदः प्रणिधयः तीर्थेषु अन्तः पदं कृत्वा महतः विद्विषदम्भसः तलं विदाङ्कुर्वन्तु

शब्दानां विचारः

कृत्वा is अव्ययम्

कृत्यं विदन्ति इति कृत्यविदः
कृत्यविद् कृत्यविदौ कृत्यविदः
कृत्यविच्छब्दः दकारान्तः पुँल्लिङ्गः प्रथमाबहुवचनान्तः

तीर्थे तीर्थयोः तीर्थेषु
तीर्थशब्दः अकारन्तो नपुंसकलिङ्गः सप्तमीबहुवचनान्तः

अन्तः is अव्ययम्

प्रणि धीयन्ते इति प्रणिधयः
प्रणिधिः प्रणिधी प्रणिधयः
प्रणि + डुधाञ् + कि 3-3-92 उपसर्गे घोः किः
प्रणिधि 6-4-64 आतो लोप इटि च

पदम् पदे पदानि
पदशब्दः अकारान्तो नपुंसकलिङ्गः द्वितीयैकवचनान्तः

विदाङ्करोतु,विदाङ्कुरुतात् विदाङ्कुरुताम् विदाङ्कुर्वन्तु
विदाङ्कुरु,विदाङ्कुरुतात् विदाङ्कुरुतम् विदाङ्कुरुत
विदाङ्करवाणि विदाङ्करवाव विदाङ्करवाम
“विद ज्ञाने” इति धातोः कर्तरि लोटि प्रथमपुरुषबहुवचनम्
3-1-41 विदाङ्कुर्वन्त्वित्यन्यतरस्याम् gives the above optional forms after applying कृ + लोट् against विद् + आम्। अस्य सूत्रस्य अप्रयोगे, वेत्तु,वित्तात् वित्ताम् विदन्तु इत्यादि रूपाणि लोट्लकारे संभवन्ति

महतः महतोः महताम्
महच्छब्दः तकारान्तो नपुंसकलिङ्गः षष्ठ्येकवचनान्तः
महतः is विशेषणम् to विद्विषदम्भसः

तलम् तले तलानि
तलशब्दः अकारान्तो नपुंसकलिङ्गः द्वितीयैकवचनान्तः

विद्विषन् एव अम्भः विद्विषदम्भः, तस्य विद्विषदम्भसः
विद्विषदम्भसः विद्विषदम्भसोः विद्विषदम्भसाम्
विद्विषदम्भश्शब्दः सकारान्तो नपुंसकलिङ्गः षष्ठ्यकेववचनान्तः

Advertisements
This entry was posted in Uncategorized. Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s