2-110

स्वयंकृतप्रसादस्य तस्याह्नो भानुमानिव ।
समयावधिमप्रायप्य नान्तायालं भवानपि ।।

Vocabulary (mostly from Monier Williams online dictionary and Apte’s dictionary)

TODO

पदच्छेदः

स्वयंकृतप्रसादस्य तस्य अह्नः भानुमान् इव समयावधिम् अप्रायप्य न अन्ताय अलम् भवान् अपि

आकाङ्क्षा

भवान् अपि न अलम् ।
किं कृत्वा? अप्राप्य
कम्? समयावधिम्
कस्मै? अन्ताय
कस्य? तस्य
तस्य कथं भूतस्य? स्वयंकृतप्रसादस्य
कस्य क इव? अह्नः भानुमान् इव

Rearrange words so that the meaning is clearer:

अह्नः भानुमान् इव स्वयंकृतप्रसादस्य तस्य अन्ताय समयावधिम् अप्राप्य भवान् अपि न अलम्

शब्दानां विचारः

स्वयं कृतः स्वयंकृतः, स्वयंकृतः प्रसादः यस्य स स्वयंकृतप्रसादः, तस्य स्वयंकृतप्रसादस्य
स्वयंकृतप्रसादस्य स्वयंकृतप्रसादयोः स्वयंकृतप्रसादानाम्
स्वयंकृतप्रसादशब्दः अकारन्तः पुँल्लिङ्गः षष्ठ्येकवचनान्तः

तस्य तयोः तेषाम्
तच्छब्दः दकारान्तः पुँल्लिङ्गः षष्ठ्यकेवचनान्तः

अह्नः अह्नोः अह्नाम्
अहन्शब्दः नकारान्तो नपुंसकलिङ्गः षष्ठ्येकवचनान्तः

भानवः अस्य सन्ति इति भानुमान्
भानुमान् भानुमन्तौ भानुमन्तः
भानुमच्छब्दः तकारान्तः पुँल्लिङ्गः प्रथमैकवचनान्तः
5-2-94 तदस्यास्त्यस्मिन्निति मतुप्‌ इति सूत्रेण भानुमान् इति रूपं निष्पन्नम्
भानुः means both the Sun god as well as rays of the sun. The विग्रहवाक्यम् used here indicates the latter.

इव is अव्ययम्

समयस्य अवधिः समयावधिः, तं समयावधिम
समयावधिम् समयावधी समयावधीन्
समयावधिशब्दः इकारान्तः पुँल्लिङ्गः द्वितीयैकवचनान्तः

प्र आप्त्वा प्राप्य, न प्राप्य अप्राप्य (?)
अप्रायप्य is अव्ययम्
न is अव्ययम्

अन्ताय अन्ताभ्याम् अन्तेभ्यः
अन्तशब्दः अकारान्तः पुँल्लिङ्गः चतुर्थ्येकवचनान्तः

अलम् is अव्ययम्

भवान् भवान्तौ भवन्तः
भवच्छब्दः तकारान्तः पुँल्लिङ्गः प्रथमैकवचनान्तः

अपि is अव्ययम्

Advertisements
This entry was posted in Uncategorized. Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s