2-108

सहिष्ये शतमागांसि सूनोस्त इति यत्त्वया ।
प्रतीक्ष्यं तत्प्रतीक्ष्यायै पितृष्वस्रे प्रतिश्रुतम् ।।

Vocabulary (mostly from Monier Williams online dictionary and Apte’s dictionary)

प्रतीक्ष्या = f. Venerable, respectable lady
प्रतीक्ष्यम् = To be adhered to or maintained, to be fulfilled
प्रतिश्रुत = Promised, agreed, assented to
पितृष्वसृ = a father’s sister

पदच्छेदः

सहिष्ये शतम् आगांसि सूनोः ते इति यत्त्वया प्रतीक्ष्यम् तत प्रतीक्ष्यायै पितृष्वस्रे प्रतिश्रुतम्

आकाङ्क्षा

तत् भवति ।
कीदृशम्? प्रतीक्ष्यम्
तत् कथं भूतम्? प्रतिश्रुतम्
केन? त्वया
कस्यै? पितृष्वस्रे
पितृष्वस्रे कथं भूतायै? प्रतीक्ष्यायै

आगांसि सहिष्ये ।
आगांसि कथं भूतानि? शतम्
कस्य? सूनोः
कस्याः? ते

Rearrange words so that the meaning is clearer:

प्रतीक्ष्यायै पितृष्वस्रे ते सूनोः शतम् आगांसि सहिष्ये इति यत् त्वया प्रतिश्रुतम् तत् प्रतीक्ष्यम्

शब्दानां विचारः

सहिष्यते सहिष्येते सहिष्यन्ते
सहिष्यसे सहिष्येथे सहिष्यध्वे
सहिष्ये सहिष्यावहे सहिष्यामहे
“षह महर्षणे” इति धातोः कर्तरि लृटि उत्तमपुरुषैकवचनम्
लुट्लकारे अस्य धातोः रूपाणि एवं भवन्ति –
सोढा सोढारौ सोढारः अथवा
सहिता सहितारौ सहितारः
7-2-48 तीषसहलुभरुषरिषः इति सूत्रात् एषां धातुभ्यः परस्य तादेरार्धाधातुकस्य इड् वा स्यात्
एवम् हि, क्तप्रत्यये परे – सोढम्, सहितम् इति द्वे रूपे भवतः
क्तवतुप्रत्यये परे – सहितवान्, सोढवान्

शतम् शते शतानि
शतशब्दः अकारान्तो नपुंसकलिङ्गः द्वितीयैकवचनान्तः

आगः आगसी आगांसि
आगश्शब्दः सकारान्तो नपुंसकलिङ्गः द्वितीयाबहुवचनान्तः

सूनोः सून्वोः सूनूनाम्
सूनुशब्दः उकारान्तः पुँल्लिङ्गः षष्ठ्येकवचनान्तः

तव,ते युवयोः,वाम् युष्माकम्,वः
युष्मच्छब्दः दकारान्तस्स्त्रीलिङ्गः षष्ठ्येकवचनान्तः
युष्मदस्मद्षट्संज्ञकाः त्रिषुसरूपाः)

इति is अव्ययम्

यत् ये यानि
यच्छब्दः दकारान्तो नपुंसकलिङ्गः प्रथमैकवचनान्तः

त्वया युवाभ्याम् युष्माभिः
यच्छब्दः दकारान्तः पुँल्लिङ्गः तृतीयैकवचनान्तः

प्रतीक्ष्यम् प्रतीक्ष्ये प्रतीक्ष्याणि
प्रतीक्ष्यशब्दः अकारान्तो नपुंसकलिङ्गः प्रथमैकवचनान्तः

तत् ते तानि
तच्छब्दः दकारान्तो नपुंसकलिङ्गः प्रथमैकवचनान्तः

प्रतीक्ष्यायै प्रतीक्ष्याभ्याम् प्रतीक्ष्याभ्यः
प्रतीक्ष्याशब्दः आकारान्स्स्त्रीलिङ्गः चतुर्थ्येकवचनान्तः

पितुः स्वसा पितृष्वसा, तस्यै पितृष्वस्रे
पितृष्वस्रे पितृष्वसृभ्याम् पितृष्वसृभ्यः
पितृष्वसृशब्दः ऋकारान्तस्स्त्रीलिङ्गः चतुर्थ्येकवचनान्तः
Use 6-3-24 विभाषा स्वसृपत्योः and 8-3-84 मातृपितृभ्यां स्वसा

प्रतिश्रुतम् प्रतिश्रुते प्रतिश्रुतानि
प्रतिश्रुतशब्दः अकारान्तो नपुंसकलिङ्गः प्रथमैकवचनान्तः

Advertisements
This entry was posted in Uncategorized. Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s